17 Fit Besin kalorileri Etiketteki % ne demek
Gıda etiketindeki % ne demek vitamin ve mineraller için AB referans değerleri
Etikette bir vitamin ya da mineral, beslenme referans değerinin (BRD) yüzdesi olarak gösterilir: AB mevzuatının ortalama bir yetişkin için belirlediği miktar. 17 Fit’teki besin sayfaları da aynı değerleri kullanır.
BRD’ler etiketler için belirlenmiş, herkes için aynı olan referanslardır; kimsenin kişisel ihtiyacı değildir. Senin ihtiyacın yaşına, cinsiyetine, vücut ölçülerine ve sağlığına bağlıdır; hamilelikte ve emzirirken değişir.
Etikette ya da buradaki bir besin sayfasında yazan yüzde, günlük değil, besinin 100 g’ı (ya da 100 ml’si) içindir. 100 g’ında C vitamini BRD’sinin %40’ını içeren bir besin, 50 g’da %20’sini verir.
Aynı değerler etiketin ne beyan edebileceğini de belirler: bir besin, 100 g’da BRD’nin %15’inden itibaren o vitamin ya da mineralin “kaynağı”, %30’undan itibaren “yüksek” içerikli sayılır (içeceklerde 100 ml’de %7,5 ve %15).
Referans değerler ve beyanlar
Her vitamin ve mineral için: BRD’si, “kaynağı” ya da “yüksek” beyanı için 100 g’da gereken miktar, 17 Fit’te kaç besinin kaynak olduğu ve en zengin üçü.
Vitaminler
| Besin öğesi | Günlük BRD | “Kaynağı”, 100 g’da | “Yüksek”, 100 g’da | 17 Fit’teki kaynaklar | En zenginler, 100 g’da %BRD |
|---|---|---|---|---|---|
| A vitamini | 800 µg | 120 µg60 µg · 100 ml | 240 µg120 µg · 100 ml | 106 | — |
| D vitamini | 5 µg | 0,75 µg0,375 µg · 100 ml | 1,5 µg0,75 µg · 100 ml | 85 | Morina karaciğeri %1.086, Çaça balığı · Füme %640, Uskumru · Tuzlanmış %504 Sıralama |
| E vitamini | 12 mg | 1,8 mg0,9 mg · 100 ml | 3,6 mg1,8 mg · 100 ml | 150 | — |
| K vitamini | 75 µg | 11,3 µg5,6 µg · 100 ml | 22,5 µg11,3 µg · 100 ml | 135 | — |
| C vitamini | 80 mg | 12 mg6 mg · 100 ml | 24 mg12 mg · 100 ml | 128 | Kuşburnu %751, Guava %285, Dolmalık biber · Sarı %229 Sıralama |
| B1 vitamini (tiamin) | 1,1 mg | 0,165 mg0,083 mg · 100 ml | 0,33 mg0,165 mg · 100 ml | 155 | — |
| B2 vitamini (riboflavin) | 1,4 mg | 0,21 mg0,105 mg · 100 ml | 0,42 mg0,21 mg · 100 ml | 197 | — |
| B3 vitamini (niasin) | 16 mg | 2,4 mg1,2 mg · 100 ml | 4,8 mg2,4 mg · 100 ml | 201 | — |
| B5 vitamini (pantotenik asit) | 6 mg | 0,9 mg0,45 mg · 100 ml | 1,8 mg0,9 mg · 100 ml | 109 | — |
| B6 vitamini | 1,4 mg | 0,21 mg0,105 mg · 100 ml | 0,42 mg0,21 mg · 100 ml | 228 | — |
| Folat (B9) | 200 µg | 30 µg15 µg · 100 ml | 60 µg30 µg · 100 ml | 223 | — |
| B12 vitamini | 2,5 µg | 0,375 µg0,188 µg · 100 ml | 0,75 µg0,375 µg · 100 ml | 228 | Kuzu ciğeri %3.040, Dana ciğeri · Pişmiş %2.823, Süt danası ciğeri %2.624 Sıralama |
Mineraller
| Besin öğesi | Günlük BRD | “Kaynağı”, 100 g’da | “Yüksek”, 100 g’da | 17 Fit’teki kaynaklar | En zenginler, 100 g’da %BRD |
|---|---|---|---|---|---|
| Potasyum | 2.000 mg | 300 mg150 mg · 100 ml | 600 mg300 mg · 100 ml | 285 | Soya kıyması · Kuru %124, Orman mantarı · Kuru karışım %104, Porçini mantarı · Kuru %95 Sıralama |
| Kalsiyum | 800 mg | 120 mg60 mg · 100 ml | 240 mg120 mg · 100 ml | 121 | Parmesan peyniri %148, Grana Padano %146, Pecorino Romano %133 Sıralama |
| Fosfor | 700 mg | 105 mg52,5 mg · 100 ml | 210 mg105 mg · 100 ml | 401 | — |
| Magnezyum | 375 mg | 56,3 mg28,1 mg · 100 ml | 113 mg56,3 mg · 100 ml | 112 | Kenevir tohumu %187, Kabak çekirdeği %158, Keten tohumu %105 Sıralama |
| Demir | 14 mg | 2,1 mg1,1 mg · 100 ml | 4,2 mg2,1 mg · 100 ml | 166 | Soya fasulyesi %112, Tavuk ciğeri · Tava %92, Bitter çikolata %85 Sıralama |
| Çinko | 10 mg | 1,5 mg0,75 mg · 100 ml | 3 mg1,5 mg · 100 ml | 201 | İstiridye %379, Yengeç · Konserve %119, Dana eti · Haşlanmış %105 Sıralama |
| Bakır | 1 mg | 0,15 mg0,075 mg · 100 ml | 0,3 mg0,15 mg · 100 ml | 241 | — |
| Manganez | 2 mg | 0,3 mg0,15 mg · 100 ml | 0,6 mg0,3 mg · 100 ml | 245 | — |
| Selenyum | 55 µg | 8,3 µg4,1 µg · 100 ml | 16,5 µg8,3 µg · 100 ml | 319 | — |
| İyot | 150 µg | 22,5 µg11,3 µg · 100 ml | 45 µg22,5 µg · 100 ml | 82 | — |
17 Fit’teki kaynaklar: bu dildeki besin sayfalarından 100 g’da “kaynağı” eşiğini karşılayanlar, hazır yemekler hariç. En zenginler, 17 Fit’in sıraladığı ve liderleri kontrol edilmiş besin öğeleri için belirtilir; zenginleştirilmiş besinler, tozlar ve tutam tutam yenenler başa geçmez. Değerler: 1169/2011 sayılı AB Tüzüğü, Ek XIII; eşikler: 1924/2006 sayılı AT Tüzüğü, Ek.
Enerji ve makro besinler
Bir AB etiketinin ortalama bir yetişkin için kullandığı günlük referans alım (RA) değerleri.
| Enerji | 8.400 kJ / 2.000 kcal |
|---|---|
| Yağ | 70 g |
| Doymuş yağ | 20 g |
| Karbonhidrat | 260 g |
| Şekerler | 90 g |
| Protein | 50 g |
| Tuz | 6 g |
Etiketlerdeki diğer beyanlar
1924/2006 sayılı AT Tüzüğüne göre 100 g (ya da bir içeceğin 100 ml’si) başına belirlenir. 17 Fit’teki her besin sayfası, besinin hangilerini karşıladığını gösterir.
- Protein kaynağı, yüksek protein Besinin enerjisinin en az %12’si ya da %20’si proteinden gelir.
- Lif kaynağı, yüksek lif 100 g’da en az 3 g ya da 6 g lif veya 100 kcal’de 1,5 g ya da 3 g.
- Düşük yağlı, yağ içermez 100 g’da en fazla 3 g yağ (bir içeceğin 100 ml’sinde 1,5 g) ya da en fazla 0,5 g.
- Düşük, çok düşük tuzlu ya da tuz içermez 100 g’da en fazla 0,12 g, 0,04 g ya da 0,005 g sodyum.
- Düşük enerjili 100 g’da en fazla 40 kcal ya da bir içeceğin 100 ml’sinde 20 kcal.
Sorular ve yanıtlar
BRD ne demek?
Beslenme referans değeri: AB gıda etiketlerinin %100 saydığı vitamin ya da mineral miktarı. 1169/2011 sayılı AB Tüzüğü bunu ortalama bir yetişkin için belirler; böylece her etiket aynı rakamı kullanır.
BRD benim ihtiyacım mı?
Tam olarak değil. Etiketler için bir referanstır ve herkes için aynıdır. Kendi ihtiyacın yaşına, cinsiyetine, vücut ölçülerine ve sağlığına bağlıdır; hamilelikte ve emzirirken daha yüksektir. Seninkini bir doktor ya da diyetisyen söyleyebilir.
100 g’da BRD’nin %30’u ne demek?
Besinin 100 g’ının referans miktarın %30’unu içerdiği. Bir porsiyon orantılı olarak daha fazla ya da daha az içerir: 50 g, %15 verir.
Bir besin ne zaman bir vitaminin kaynağı olduğunu söyleyebilir?
100 g’ı BRD’nin en az %15’ini içerdiğinde; “yüksek” için %30 gerekir. İçeceklerde eşikler 100 ml’de %7,5 ve %15’tir.
Bazı etiketler neden BRD değil de RA yazıyor?
RA, yani referans alım, enerji ve makro besinler için kullanılan terimdir: 2.000 kcal, 70 g yağ, 50 g protein vb. BRD ise vitaminler ve mineraller için kullanılır. İkisi de aynı tüzükten gelir.
17 Fit’teki değerler nereden geliyor?
BRD’ler ve RA’lar 1169/2011 sayılı AB Tüzüğünden. Her besinin besin öğeleri ise USDA FoodData Central, CIQUAL ve CoFID gibi resmî besin bileşimi veritabanlarından; hangisi olduğu her besin sayfasında yazar.